Yemeksepeti’ne çalışan motokoryeler çalışma şartları ve fiyat siyasetlerine ait taleplerinin karşılanmaması nedeniyle dün kontak kapatarak üç gün sürecek iş bırakma aksiyonlarına başladı. Emekçi olarak tanımlanmayıp “esnaf kurye” modeliyle çalışan ve maliyetleri üstlenen işçiler, adil fiyat sistemi, garantili ve inançlı çalışma şartları için gayret yürütüyor.
Yemeksepeti yeni yıl için saatlik yararlarda ortalama yüzde 31– 32 artış, aralık fiyatlarında yüzde 52 ila yüzde 62 artırım ve haftalık 13 bin 200 TL’ye varan bonus açıkladı. Ayrıyeten 2026 için haftalık ortalama 30 bin TL çıkar savında bulundu. Fakat 1500 Yemeksepeti kuryesi üyesi olan Motorlu Kurye Emekçileri Derneği, listenin algı oyunu olduğunu belirttiği açıklamasında şunlara dikkat çekti:
“Belirtilen artış, fiyat kategorilerinin ortalamasını yansıtıyor lakin gerçekte, örneğin haftada 200 paket teslim eden birinin 2025’teki yararı bonus dahil 24 bin 62 TL iken bu yıl 30 bin olacak. Ortadaki fark yüzde 24.6. Bu, enflasyon ve artan işletme sarfiyatları karşısında kuryeyi daha da fakirleştirmek demektir. 2025’te haftada 200 paket için 4 bin TL olan bonus, 2026’da 5 bin 250 TL’ye çıkarılmış. Artış yüzde 31 olsa da bu sayı fakat kurye canını dişine takıp paket sayısına ulaşırsa geçerli.”
Karşılaştırmalı tabloya nazaran 2025’te 300–339 paket için 7 bin TL, 340–379 paket için 8 bin TL, 380– 419 paket için 9 bin TL ve 420 paket üzeri için 10 bin TL bonus verilirken 2026’da bu aralıkların büsbütün kaldırıldığı, sırf 400 paket üzeri için 13 bin 200 TL’lik yeni bir bonus tanımlandığı görülüyor. Dernek, “Bonusların alt baremleri kuryeyi korumuyor, tersine en üst baremlere ulaşmak için insanlık dışı bir çalışma temposu dayatıyor. Bu, trafik güvenliğini hiçe sayan, yollarda vefata davetiye çıkaran bir sürat baskısıdır” tabirlerini paylaştı. Dernek yöneticisi Seyhun Kavut, kuryelerin çok kazandığına ait yanlış bir algı olduğunu söyleyerek “Bağ-Kur primini, vergi borçlarını ödeyemeyen kuryeler günde 14 saat çalışmalarına karşın açlık sonu altında kar elde etmekte” dedi. Şirketin hareketi kırmak için saha yöneticilerine kuryeleri tek tek arama talimatı verdiğini söyleyen Kavut, “Normalde telefonlarımıza dönmeyen yöneticiler bir anda halimizi hatırımızı sormaya başladı. Fakat çalışmayı reddeden kuryeler bu kere işten atılmakla tehdit edildi” dedi.
Esnaf kurye modeli sendikal örgütlenmeyi de imkânsız kılıyor. Pandemi periyodunda örgütlenme çalışması yürüten Nakliyat İş Sendikası Başkanı Ali Rıza Küçükosmanoğlu şu tabirlerle reaksiyonunu paylaştı:
“Bu model kârlılığı artırmak için iş hukuku kazanımlarını ortadan kaldırıyor. ‘Siz bizim iş ortağımızsınız’ denerek güya eşit bir alaka varmış üzere sunuluyor. İş kanununa nazaran, ana iş taşerona ya da alt patrona verilemez; verilirse çalışanlar asıl emekçi sayılır ve özlük haklarından yararlanır. Kuryeler emekçi sayılmalı.”
Kaynak: Cumhuriyet
Bir yanıt bırakın